Nhiệt kế ra đời thế nào

Khoa học - Công nghệ 05:39 25/09/2022 Theo vnexpress.net
Phiên bản đầu tiên của nhiệt kế ra đời năm 1593, trải qua nhiều thế kỷ thay đổi và phát triển để trở nên nhỏ gọn, hiệu quả như ngày nay.

Nhiệt kế là một trong những vật dụng quen thuộc, có trong gần như tất cả các gia đình để theo dõi sức khỏe người lớn và trẻ em. Tuy nhiên, ít ai biết, sự ra đời của nó lại vô cùng phức tạp, trải qua nhiều năm liền.

Nhiệt kế đo nhiệt độ bằng cách sử dụng các vật liệu thay đổi trong môi trường nóng, lạnh. Trong nhiệt kế thủy ngân hoặc nhiệt kế rượu, chất lỏng nở ra khi nóng lên và co lại khi lạnh đi. Do đó, chiều dài của cột chất lỏng tùy thuộc vào nhiệt độ. Các nhiệt kế hiện đại được sử dụng theo tiêu chuẩn Fahrenheit (độ F), Celsius (độ C) hoặc Kelvin (độ K).

Nhiệt kế được nhiều nhà khoa học phát minh cùng lúc. Năm 1593, Galileo Galilei cho ra đời chiếc kính nhiệt nước thô sơ, lần đầu tiên thế giới biết đến khái niệm đo nhiệt độ. Ngày nay, phát minh của ông được gọi là nhiệt kế Galileo, dù trong thực tế nó là một chiếc kính nhiệt.

Chiếc nhiệt kế có cấu tạo khá đơn giản, gồm một thùng nước chứa đầy bóng đèn. Mỗi bóng chìm xuống và nổi lên ở một nhiệt độ khác nhau, được đánh số tương ứng với nhiệt độ đó. Khi nước trong thùng thay đổi, bóng đèn chìm xuống sẽ biểu thị nhiệt độ của nước.

Năm 1612, nhà phát minh người Italy, ông Santorio Santorio trở thành người đầu tiên đặt thang đo số trên kính nhiệt. Đây cũng là chiếc nhiệt kế lâm sàng thô sơ đầu tiên trên thế giới có thể đặt vào miệng và đo nhiệt độ của bệnh nhân. Dù vậy, cả hai phiên bản nhiệt kế của Santorio và Galilei đều cồng kềnh, kém chính xác.

Năm 1654, Đại công tước Tuscany, Ferdinand II phát minh ra nhiệt kế chất lỏng trong ống thủy tinh. Ông đã sử dụng rượu làm thang đo. Tuy nhiên, nó vẫn chưa đủ chính xác, không tuân theo thang đo tiêu chuẩn hóa.

Một chiếc nhiệt kế thủy ngân. Ảnh: Freepik

Phiên bản được coi là nhiệt kế hiện đại đầu tiên do Daniel Gabriel Fahrenheit phát triển năm 1714. Đây là loại nhiệt kế thủy ngân với thang đo tiêu chuẩn. Năm 1724, ông đưa ra thang nhiệt độ mang tên mình - thang Fahrenheit - được sử dụng để ghi lại sự thay đổi của nhiệt độ một cách chính xác.

Thang đo Fahrenheit chia điểm đóng băng và điểm sôi của nước thành 180 độ F; 32 độ F là điểm đóng băng và 212 độ F là điểm sôi. Fahrenheit sử dụng thang này để đo nhiệt độ cơ thể người. Ban đầu, nhiệt độ tiêu chuẩn là 100 độ F, nhưng sau đó được điều chỉnh xuống còn 98,6 độ F.

Thang nhiệt độ C ra đời vào năm 1742, do nhà thiên văn học người Thụy Điển Anders Celsius phát triển, còn gọi là thang độ "bách phân". Thang độ C có 100 độ, với điểm đóng băng là 0 độ, điểm sôi là 100 độ.

Các bác sĩ đầu tiên thường xuyên đo nhiệt độ của bệnh nhân để chẩn đoán và điều trị là Hermann Boerhaave và Gerard LB Van Swieten, người sáng lập Trường Y khoa Viennese. Họ nhận thấy nhiệt độ cơ thể có liên quan đến sự tiến triển của bệnh. Tuy nhiên, quan điểm này được rất ít người cùng thời đồng ý, nhiệt kế không được sử dụng rộng rãi.

Hầu hết nhiệt kế điện tử hiện đại đều dựa trên phát minh của bác sĩ người Anh, Sir Thomas Allbutt. Ông là người đầu tiên cho ra đời loại nhiệt kế y tế hoàn chỉnh, có thể cầm tay, dài 15 cm, ghi lại nhiệt độ của bệnh nhân trong 5 phút.

Vào Thế chiến II, Theodore Hannes, nhà khoa học nhiệt động lực học kiêm bác sĩ phẫu thuật phát minh ra loại nhiệt kế đo tai. Đến năm 1984, bác sĩ David Phillips cho ra đời nhiệt kế đo tai hồng ngoại. Cùng năm, tiến sĩ Jacob Fraden, Giám đốc điều hành của Advanced Monitors Corporation, nghiên cứu thành công nhiệt kế đo tai Thermoscan, phổ biến đến ngày nay.

TIN MỚI CẬP NHẬT

Cục Thống kê tỉnh họp báo thông tin về tình hình phát triển kinh tế - xã hội

Kinh tế  |  15:27 06/01/2025

Sáng 6/1, Cục Thống kê tỉnh đã tổ chức họp báo công bố tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh năm 2024 và kế hoạch năm 2025. Theo đó, năm 2024, nền kinh tế tiếp tục phải đối mặt với nhiều thách thức do biến động của kinh tế toàn cầu làm ảnh hưởng lớn đến các hoạt động kinh tế - xã hội của tỉnh, song với sự vào cuộc của toàn hệ thống chính trị, các cấp, ngành cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân, tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh có những chuyển biến tích cực và đạt được những kết quả quan trọng.

Hà Nam có 3 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận bảo vật quốc gia năm 2024

Di sản  |  11:49 06/01/2025

Trong số 33 hiện vật, nhóm hiện vật vừa được Phó Thủ tướng Lê Thành Long ký Quyết định công nhận bảo vật quốc gia đợt 13 năm 2024, Hà Nam có thêm 3 bảo vật.

Ban CHQS Phủ Lý khai mạc tập huấn cán bộ năm 2025

Quốc phòng  |  11:48 06/01/2025

Sáng 6/1, Ban CHQS thành phố Phủ Lý tổ chức khai mạc tập huấn cán bộ năm 2025.

BÁO HÀ NAM ĐIỆN TỬ

Giấy phép xuất bản số 68/GP-BTTTT do Bộ Thông tin - Truyền thông cấp ngày 16/2/2017

Địa chỉ: Đình Tràng, phường Lam Hạ, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam

Tổng Biên tập: Lê Hồng Kỳ

Điện thoại: (0226) 3852.773 - 3853.342 | Fax: (0226)3853.342

Email: baohanam.dientu@gmail.com

Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.

DANH MỤC