Ấn tượng sâu sắc và cảm động nhất mỗi lần tôi có dịp được gặp gỡ, trò chuyện với Đại tá Trần Xuân Trường, cựu chiến binh xã Thụy Lôi, huyện Kim Bảng – người trực tiếp tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, đó là giây phút ông nghẹn lời, khóe mắt rưng rưng lệ khi nhắc tới đồng chí, đồng đội đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Tình nguyện lên đường nhập ngũ khi mới tròn 18 tuổi, trải qua những năm tháng chiến đấu gian khổ và ác liệt, thậm chí đối diện với cái chết, nay đã trên 70 tuổi, mái tóc bạc trắng, nhưng lần nào cũng vậy, khi nhắc đến đồng chí, đồng đội đã ngã xuống cựu chiến binh Nguyễn Xuân Trường lại xúc động nghẹn lời.
Từ một học sinh hằng ngày đến trường, chỉ quen với bút, vở... qua thời gian ngắn huấn luyện, trở thành người lính, từng giây, từng phút đối diện với bom đạn ác liệt nơi chiến trường, cựu chiến binh Trần Xuân Trường luôn sát cánh cùng đồng chí đồng đội, dũng cảm chiến đấu chống kẻ thù. Cựu chiến binh Trần Xuân Trường từng chia sẻ, cảm xúc đau xót và mất mát lớn nhất là khi chứng kiến đồng chí, đồng đội luôn gắn bó yêu thương như anh em trong một gia đình, từng cùng nhau chia sẻ mọi khó khăn, vui buồn... hy sinh anh dũng vì miền Nam ruột thịt. Nỗi đau và sự mất mát đó không gì có thể bù đắp. Chứng kiến đồng chí đồng đội dũng cảm hy sinh, những người còn sống càng thêm quyết tâm chiến đấu vì sự nghiệp thống nhất hai miền Nam Bắc.
Cựu chiến binh phường Lam Hạ (TP Phủ Lý) thắp hương tri ân tại Nghĩa trang Liệt sỹ.
Chiến tranh đã lùi xa hàng chục năm, nghỉ hưu trở về với cuộc sống đời thường, trong những ngày đặc biệt như 30/4, 27/7, 2/9, 22/12... có dịp kể về những năm tháng chiến đấu xưa, cựu chiến binh Trần Xuân Trường luôn nhớ và nhắc về công lao, sự hy sinh cao cả của đồng chí đồng đội đã ngã xuống nơi chiến trường ác liệt. Hình ảnh đồng đội dũng cảm, kiên cường chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp giải phóng miền Nam luôn đậm sâu trong tim người cựu chiến binh mái tóc giờ đã bạc trắng. Nhớ về đồng chí, đồng đội, cựu chiến binh Trần Xuân Trường luôn tự nhắc mình phải sống sao cho xứng với những người đã ngã xuống vì lý tưởng cao đẹp bảo vệ Tổ quốc, quê hương.
Cũng như cựu chiến binh Trần Xuân Trường, các bác, các chú cựu chiến binh tôi từng có dịp được gặp gỡ, trò chuyện, được nghe kể về những năm tháng lên đường chiến đấu vì sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất đất nước đều xúc động nghẹn lời khi nhắc tới đồng chí, đồng đội đã anh dũng hy sinh. Đậm sâu trong ký ức của các chú, các bác là hình ảnh đồng chí, đồng đội – những người lính tuổi mới đôi mươi sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì Tổ quốc trên các chiến trường, trong những trận đánh ác liệt... Đau xót biết bao khi có người đã ngã xuống chỉ trước giờ Sài Gòn được giải phóng ít phút... Có bác cựu chiến binh xúc động chia sẻ: Trong thời khắc Sài Gòn được giải phóng, không chỉ có niềm vui, niềm hạnh phúc dâng trào mà còn có cả phút lắng đọng buồn đau khi nhớ về đồng chí, đồng đội đã ngã xuống vì độc lập, tự do.
Đất nước hòa bình độc lập – Nam Bắc đã thống nhất một nhà, thời gian qua, nhiều cựu chiến binh có dịp được trở về thăm lại chiến trường xưa, tới thắp hương tưởng nhớ, tri ân đồng chí, đồng đội tại các nghĩa trang liệt sỹ. Lặng lẽ cắm nén nhang lên từng ngôi mộ, trong lòng mọi người đều như thầm nói: Các anh yên nghỉ nhé, đồng đội, quê hương, đất nước luôn ghi nhớ công lao to lớn của các anh. Đặc biệt, trong dịp kỷ niệm 77 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947 – 27/7/2024), nhiều cựu chiến binh bày tỏ, thời gian qua, Đảng, Nhà nước, toàn xã hội luôn quan tâm chăm lo tới đời sống của thương bệnh binh, gia đình liệt sỹ và người có công với cách mạng, thể hiện lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc. Mong rằng, trong thời gian tới Đảng, Nhà nước, toàn xã hội sẽ tiếp tục quan tâm chăm lo hơn nữa đến đời sống vật chất và tinh thần của thương bệnh binh, gia đình liệt sỹ, người có công với cách mạng để mọi người có cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.
Phạm Hiền