Khó khăn trong công tác bảo vệ môi trường làng nghề

Hà Nam hiện có gần 180 làng nghề truyền thống, làng nghề tiểu thủ công nghiệp và làng có nghề đang hoạt động, góp phần quan trọng trong giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho lực lượng lớn lao động nông thôn. Sự phát triển của nhiều làng nghề đang kéo theo vấn đề ô nhiễm môi trường khá nghiêm trọng trong các khu dân cư.

Hộ gia đình bà Nguyễn Thị Oanh, thôn Bích Trì, xã Liêm Tuyền, thành phố Phủ Lý xuất bán hàng tạ miến ra thị trường mỗi ngày.

Theo Chi cục Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), để giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đã có một số dự án đầu tư xử lý nước thải được triển khai ở một số làng nghề, như: trạm xử lý nước thải làng nghề dệt Hòa Hậu (Lý Nhân), trạm xử lý nước thải làng nghề Nhật Tân (Kim Bảng)… 

Tuy nhiên, tỷ lệ nước thải được xử lý tại các làng nghề này vẫn ở mức thấp do công suất thực tế vượt quá nhiều lần so với công suất thiết kế. Nước thải làng nghề vẫn chủ yếu được xả trực tiếp ra các ao, hồ, mương máng… làm ô nhiễm nguồn nước, không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, nhất là tại các làng nghề chế biến lương thực, thực phẩm, chăn nuôi và giết mổ; làng nghề dệt nhuộm, thủ công mỹ nghệ, mây tre đan, tái chế giấy, mộc…

Đơn cử như tại làng Bích Trì, xã Liêm Tuyền (thành phố Phủ Lý) - địa phương có nghề sản xuất miến, bánh đa sợi truyền thống, vấn đề ô nhiễm môi trường do nước thải, bã dong đang trong tình trạng đáng báo động.

Qua trao đổi với ông Vũ Quý Mão, Chủ tịch UBND xã Liêm Tuyền được biết, thôn Bích Trì có khoảng 25 hộ làm nghề, bình quân mỗi ngày xuất bán ra thị trường hơn chục tấn miến, bánh đa các loại. Vào những tháng cuối năm, lượng sản phẩm của làng nghề lên tới 40 tấn mỗi ngày. Để khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường do làm nghề, thời gian qua, thôn Bích Trì đã thành lập, duy trì hoạt động thường xuyên của các tổ, đội thu gom, xử lý rác thải; đẩy mạnh tuyên truyền tới các hộ dân thực hiện không vứt rác bừa bãi ra môi trường, cam kết không sử dụng hóa chất tẩy trắng miến…

Năm 2008, Sở Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp với Trung tâm Môi trường và Phát triển nguồn lực cộng đồng (Đan Mạch) hỗ trợ làng nghề Bích Trì xây dựng hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt và nước thải làng nghề. Tuy nhiên, đến nay, hệ thống này đã xuống cấp, “quá tải” so với lượng nước thải sản xuất của làng nghề. Vì vậy, nước thải bị ùn tắc tại cống, rãnh hoặc được xả thẳng ra kênh mương, bốc mùi hôi thối.

Theo phản ánh của các hộ sản xuất miến, bánh đa sợi thôn Bích Trì, cứ một tấn củ dong để sản xuất miến sẽ thải ra môi trường khoảng 0,5-0,6 tấn bã, nước thải. Thấy rõ ảnh hưởng của nước thải làng nghề đối với sức khỏe của bản thân, gia đình, cộng với sự vất vả của làm nghề, nhiều hộ dân đã chuyển đổi sang làm các ngành nghề khác (xây dựng, công nhân…).

“Khoảng 2 năm trở lại đây, sản lượng miến của gia đình tôi sản xuất đã giảm 60% so với những năm trước do khó khăn về mặt bằng phơi sản phẩm và ô nhiễm làng nghề gia tăng. Chúng tôi rất mong các cấp chính quyền, ngành chức năng quan tâm, hỗ trợ làng nghề xây dựng hệ thống xử lý nước thải đáp ứng yêu cầu sản xuất, đồng thời quy hoạch cho làng nghề một khu đất trống dành cho việc phơi khô sản phẩm… để mở rộng quy mô sản xuất, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương…”- bà Nguyễn Thị Oanh, người làm nghề thôn Bích Trì nói.

Nhiệm vụ đẩy mạnh sản xuất gắn với BVMT cũng đang đặt ra nhiều thách thức đối với nhân dân thôn Đọi Tam, xã Đọi Sơn (Duy Tiên). Sự phát triển của trên 60 cơ sở sản xuất trống trên địa bàn thôn đang gây ra nhiều hệ lụy: tiếng ồn, bụi gỗ, hóa chất… ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường.

Ông Lê Ngọc Minh, Trưởng thôn Đọi Tam cho biết: Số hộ làm nghề trên địa bàn thôn khá lớn, trong khi đó 100% các sở đều tận dụng diện tích sân vườn của gia đình, nằm xen kẽ trong khu dân cư để sản xuất nên bụi gỗ, hóa chất ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường. Mong muốn lớn nhất của người dân Đọi Tam là được tỉnh, huyện quan tâm, thực hiện quy hoạch cho thôn khu sản xuất tiểu thủ công nghiệp tập trung, tách xa khu dân cư với hệ thống xử lý chất thải đáp ứng yêu cầu sản xuất, thúc đẩy làng nghề phát triển.

Để cải thiện, nâng cao hiệu quả công tác BVMT làng nghề, bên cạnh sự hỗ trợ của Nhà nước trong triển khai các dự án, đề án, quy hoạch khu sản xuất tập trung, các địa phương có làng nghề cũng cần đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của các hộ dân về tác hại, ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường. Đồng thời, tích cực kêu gọi xã hội hóa các dự án xử lý nước thải; triển khai nhiều hơn các biện pháp về chính sách, công nghệ… giúp làng nghề phát triển bền vững.

Nguyễn Oanh

Nguyễn Oanh

Bình luận bài viết

Bình luận

BÁO HÀ NAM ĐIỆN TỬ

Giấy phép xuất bản số 68/GP-BTTTT do Bộ Thông tin - Truyền thông cấp ngày 16/2/2017

Địa chỉ: Đình Tràng, phường Lam Hạ, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam

Tổng Biên tập: Lê Hồng Kỳ

Điện thoại: (0226) 3852.773 - 3853.342 | Fax: (0226)3853.342

Email: baohanam.dientu@gmail.com

Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.