Đến thời điểm này, phần lớn các xã, thị trấn ở huyện Thanh Liêm nợ xây dựng cơ bản dưới mức 5 tỷ đồng/xã, trong đó có nhiều xã chỉ còn nợ 2 - 3 tỷ đồng, đủ khả năng thanh khoản công trình trong thời gian ngắn.

Trường THCS xã Thanh Nghị (Thanh Liêm) mới được đầu tư xây dựng thêm hạng mục nhà hiệu bộ.

Theo tổng hợp của Phòng Tài chính huyện Thanh Liêm, trong 3 năm trở lại đây bình quân mỗi năm giá trị đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn huyện đạt từ 150 – 200 tỷ đồng. Đến thời điểm này, nợ xây dựng cơ bản do các xã, thị trấn làm chủ đầu tư còn khoảng 100 tỷ đồng. Trong số trên, phần lớn các xã nợ xây dựng cơ bản dưới 5 tỷ đồng, bảo đảm đủ khả năng thanh toán trong thời gian ngắn.

Nhiều xã đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng để phấn đấu về đích xây dựng nông thôn mới lên tới hàng chục tỷ đồng/năm, song số nợ chỉ còn hơn 3 tỷ đồng. Điển hình như xã Thanh Nghị, theo dự toán, để về đích xây dựng nông thôn mới, riêng năm 2018 và năm 2019 xã phải đầu tư xây dựng cơ bản hơn 40 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn từ ngân sách xã hơn 25 tỷ 600 triệu đồng, còn lại nguồn vốn ngân sách cấp trên và các nguồn vốn khác. Với dự toán trên, xã đầu tư xây dựng 12 phòng học trường Mầm non thôn Bồng Lạng; 10 phòng học trường THCS; nâng cấp chợ Bồng Lạng... 

Ông Nguyễn Ngọc Hà, Chủ tịch UBND xã Thanh Nghị cho biết: Căn cứ vào dự toán đầu tư xây dựng cơ bản, Đảng ủy, UBND xã tính toán, khi đầu tư xây dựng công trình mới phải trả hết nợ cũ theo quy định. Từ đó, xã đã tranh thủ nguồn vốn của cấp trên, kêu gọi các doanh nghiệp trên địa bàn và huy động các nguồn lực từ xã hội hóa để nâng cấp đầu tư xây dựng công trình. 

Về phần ngân sách xã, xã tính toán thu cân đối ngân sách từ đấu giá quyền sử dụng đất, thu ngân sách từ tiền giải phóng mặt bằng, bảo đảm nguồn thu và dự toán chi cân đối phù hợp khi quyết toán công trình. Với cách làm trên, đến thời điểm này xã Thanh Nghị nợ xây dựng cơ bản còn dưới 2 tỷ đồng, bảo đảm khả năng thanh khoản trong một hai năm tới.

Cũng giống xã Thanh Nghị, đến thời điểm này cơ sở hạ tầng ở xã Thanh Hà được đầu tư tương đối đồng bộ, đáp ứng nhu cầu phục vụ dân sinh. 3 năm trở lại đây, bình quân mỗi năm xã đầu tư hàng chục tỷ đồng xây dựng hạ tầng nông thôn mới. Cụ thể, từ đầu năm 2019 đến nay, xã đầu tư tới 23 tỷ đồng xây dựng trường học, đường giao thông. 

Đồng chí Nguyễn Văn Quý, Bí thư Đảng ủy xã Thanh Hà cho biết: Thực hiện chỉ đạo của Huyện ủy, UBND huyện Thanh Liêm, Đảng ủy xã Thanh Hà đã quan tâm chỉ đạo về đầu tư xây dựng cơ bản, trong đó xác định công trình nào quan trọng đầu tư trước. Trước hết, xã ưu tiên đầu tư xây dựng trường học, trạm y tế, đường giao thông, sau đó mới nâng cấp trụ sở UBND xã. 

Về nguồn vốn đầu tư, xã khai thác nhiều nguồn, trong đó phân rõ nguồn vốn đầu tư cho từng công trình, bao nhiêu xin ngân sách cấp trên, còn lại nguồn vốn ngân sách xã và các nguồn vốn khác. Thời gian thanh toán công trình cũng được xác định rõ, không để nợ xây dựng kéo dài. Nhờ đó, hiện xã Thanh Hà chỉ còn nợ xây dựng cơ bản hơn 2 tỷ đồng.

Ông Trần Văn Quân, Trưởng phòng Tài chính huyện Thanh Liêm cho biết: Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, trước đây nhiều xã ở Thanh Liêm chưa xác định được rõ nguồn vốn đã tổ chức đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, dẫn tới số nợ cao kéo dài nhiều năm. Để giảm nợ trong đầu tư xây dựng cơ bản, huyện đã chỉ đạo các xã tranh thủ nguồn vốn cấp trên hỗ trợ, huy động ngân sách từ đấu giá quyền sử dụng đất, tập trung trả nợ xây dựng trước, sau đó mới được đầu tư xây dựng công trình mới. 

Đối với những xã có số nợ cũ không quá 5 tỷ đồng mới được xây dựng công trình mới. Đồng thời, nguồn vốn đầu tư xây dựng công trình mới cũng phải xác định rõ từng khoản, chứng minh được khả năng huy động vốn cho dự án thì mới được đầu tư xây dựng.

Thời gian tới, UBND huyện Thanh Liêm tiếp tục chỉ đạo các xã bám sát Chỉ thị 13 của UBND tỉnh "Về tăng cường quản lý đầu tư và xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước, trái phiếu Chính phủ" để đầu tư theo đúng quy định. Đối với mỗi xã, khi có tổng mức nợ xây dựng cơ bản trên địa bàn không quá 5 tỷ đồng, có phương án trả nợ được ít nhất 30% số nợ xây dựng cơ bản hiện có, chứng minh được khả năng huy động vốn cho dự án mới thì huyện mới chấp thuận chủ trương đầu tư (trừ trường hợp cấp bách như thiên tai, công trình đã xuống cấp nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến sự an toàn của người dân…) để giảm nợ xây dựng cơ bản trên địa bàn xuống mức thấp nhất.

Trần Hữu