Chủ trương của Hội nghị là bàn giải pháp xây dựng mô hình thôn/xóm NTM kiểu mẫu. Dựa trên kết quả thực hiện 19 tiêu chí nền của xã NTM để chọn, xây dựng các tiêu chuẩn chung đối với thôn/xóm NTM kiểu mẫu, làm cơ sở cho các địa phương tổ chức thực hiện. Trong số tiêu chí cần xây dựng, phải làm bật lên một số nhóm tiêu chí có tính chất kiểu mẫu, điển hình về một số lĩnh vực, như: cảnh quan môi trường, thu nhập, văn hóa xã hội…

Đồng chí Trương Minh Hiến, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu kết luận hội nghị.

Hội nghị đã nghe Sở NN&PTNT trình bày 2 dự thảo. Về dự thảo Bộ tiêu chí thôn/xóm NTM kiểu mẫu tỉnh Hà Nam, Sở NN&PTNT đề xuất áp dụng 10 tiêu chí quy định, bao gồm: giao thông, nhà văn hóa và khu thể thao thôn, nhà ở và công trình phụ trợ, thu nhập, hộ nghèo, sản xuất kinh doanh, văn hóa- giáo dục- y tế, vệ sinh môi trường, hệ thống chính trị, an ninh trật tự xã hội và chấp hành pháp luật quy ước, hương ước. Ngoài 10 tiêu chí trên, các nội dung khác áp dụng trên địa bàn thôn/xóm NTM kiểu mẫu đều phải đạt chuẩn theo 19 tiêu chí xã NTM.

Dự thảo Đề án thí điểm mô hình thôn/xóm NTM kiểu mẫu tỉnh Hà Nam giai đoạn 2018-2020 nêu rõ mục tiêu, đó là: Nâng cao chất lượng tiêu chí, chỉ tiêu đã đạt chuẩn NTM, xây dựng thôn/xóm thuộc xã đạt chuẩn có điều kiện phấn đấu trở thành thôn/xóm kiểu mẫu, có hạ tầng kinh tế- xã hội phát triển theo hướng hiện đại, môi trường sinh thái trong lành, bản sắc văn hóa làng quê được giữ gìn và phát huy, an ninh trật tự đảm bảo, hệ thống chính trị vững mạnh, nhân dân hài lòng và ủng hộ.

Giai đoạn 2018-2020 sẽ xây dựng thí điểm, hoàn thành trước năm 2020 sáu mô hình thôn/xóm thuộc 6 xã đạt chuẩn NTM, tại 6 huyện, thành phố. Các thôn/xóm được chọn làm thí điểm sẽ được hưởng cơ chế hỗ trợ từ ngân sách nhà nước. Mức đề xuất 500 triệu đồng/đơn vị. Tiêu chuẩn thôn/xóm NTM kiểu mẫu phải đảm bảo yêu cầu về điều kiện hạ tầng kinh tế xã hội đạt chuẩn, theo quy định của UBND tỉnh.

Tại hội nghị, nhiều vấn đề được các đại biểu đưa ra nhằm làm rõ các tiêu chí đối với thôn/xóm NTM kiểu mẫu. Nhiều đại biểu đồng thuận cho rằng, đối với thôn/xóm kiểu mẫu cần có điểm nhấn nổi bật. Quá trình xây dựng phải hết sức coi trọng yếu tố làm đẹp cảnh quan môi trường. Không nên thực hiện quá cứng nhắc các tiêu chí, mà tùy vào điều kiện cụ thể của mỗi địa phương để áp dụng, trọng tâm là giữ được những nét đẹp riêng của làng quê, xây dựng làng quê xanh, sạch, đẹp và thoáng mát. Các ý kiến đều đồng tình với hình thức hỗ trợ sau đầu tư, song cần làm rõ quy định về sử dụng kinh phí…

Phát biểu kết luận hội nghị, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trương Minh Hiến nhấn mạnh: Xây dựng thôn/xóm NTM kiểu mẫu là chủ trương lớn của tỉnh, cần phải thống nhất về nhận thức và cách làm. Mô hình thôn/xóm kiểu mẫu phải được xây dựng ở những địa phương đạt chuẩn NTM. Các thôn/xóm cũng phải đạt các tiêu chí tối thiểu, trên cơ sở đó nâng chất lượng tiêu chí cao hơn, với phương châm làm bật lên tính kiểu mẫu. Thống nhất quan điểm đặt mức sàn NTM kiểu mẫu cao hơn chuẩn NTM.

Về cơ bản, nhất trí với đề xuất 10 tiêu chí thôn/xóm NTM kiểu mẫu trong dự thảo đề án thí điểm mà Sở NN&PTNT đã nêu. Trên cơ sở mức sàn chung, xác định điểm nhấn  và phải đưa vào tiêu chí đối với hộ gia đình sống trong khu dân cư kiểu mẫu. Quá trình xây dựng tiêu chí, cần bám sát 5 nhóm tiêu chí xã NTM để nâng cao các nhóm tiêu chí, nhất là về hạ tầng kinh tế- xã hội, cảnh quan văn hóa, xã hội, môi trường, phát triển sản xuất. Từ nay đến năm 2020, ít nhất mỗi huyện, thành phố phải xây dựng được từ 2-3 thôn/xóm NTM kiểu mẫu cấp tỉnh. Khuyến khích tổ chức xây dựng mô hình thôn/xóm NTM kiểu mẫu ở cấp huyện.

Về định mức hỗ trợ đầu tư từ 300-500 triệu đồng/đơn vị, hình thức hỗ trợ sau đầu tư. Vấn đề hết sức quan trọng là phát triển phong trào để huy động các nguồn lực cùng tham gia xây dựng mô hình thôn/xóm NTM kiểu mẫu. Sở NN&PTNT tiếp thu và tiếp tục chỉnh sửa các dự thảo, có sự tham gia đóng góp của các sở, ngành theo tinh thần đóng góp ý kiến cụ thể, rõ ràng.

Bích Huệ- Mạnh Hùng