Nhìn lại quá trình sản xuất năm 2017, nông nghiệp gặp rất nhiều khó khăn. Về chăn nuôi, trong suốt cả năm giá lợn hơi xuống thấp, có thời điểm được đánh giá "xuyên đáy" ở mức 17 - 18 nghìn đồng/kg. Khi đó, mỗi con lợn thịt đến tuổi xuất chuồng lỗ 2,5 - 3 triệu đồng (lợn có trọng lượng 1,5 - 1,6 tạ). Cá biệt, có hộ nuôi lợn không xuất chuồng nhanh, lợn được nuôi kéo dài, trọng lượng 1,9 - 2 tạ/con lỗ tới 4 triệu đồng/con.

Hiện nay, giá lợn hơi mặc dù đã tăng lên 26 - 28 nghìn đồng/kg, nhưng người chăn nuôi vẫn lỗ bình quân 400 - 500 nghìn đồng/con. Đây là nguyên nhân chính làm cho tổng đàn lợn đang từ 750 nghìn con năm 2016, giảm xuống còn dưới 450 nghìn con năm 2017. Cần phải nhận thấy, năm 2016 ngành nông nghiệp đạt tốc độ tăng trưởng đến 3,9%/năm, chủ yếu dựa vào chăn nuôi lợn tăng trưởng cao.

Mô hình sản xuất rau an toàn tại xã Thi Sơn (Kim Bảng).

Còn trên đồng ruộng 2017 cũng là năm khó khăn. Ngoài vụ xuân giành được thắng lợi, vụ lúa mùa bị ảnh hưởng ngập úng do mưa lũ lớn đầu tháng 10 làm 1.500 ha lúa bị mất trắng, nhiều diện tích giảm năng suất. Tính bình quân năng suất lúa mùa toàn tỉnh đạt 44 tạ/ha, giảm đến hơn 10 tạ/ha so với vụ mùa trước. Chăn nuôi thủy sản gặp mưa lớn làm hàng nghìn ha mặt nước nuôi trồng bị ngập úng, cá thoát ra môi trường tự nhiên hơn 70%. Đến vụ đông được tính cho giá trị năm 2018 bị mất toàn bộ hơn 8.000 ha đã gieo trồng, khôi phục lại trên 6.000 ha…

Từ những khó khăn đó, dẫn đến năm 2017 thay vì đạt mục tiêu tăng trưởng 4%, ngành nông nghiệp lại rơi vào tăng trưởng âm tới 3,5%.

Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp năm 2017 cũng có những điểm sáng nhất định. Đối với cây lúa, đã xây dựng được nhiều mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm lúa chất lượng hàng hóa. Chỉ tính riêng huyện Kim Bảng trong vụ mùa đã xây dựng được 6 mô hình liên kết sản xuất lúa hàng hóa với doanh nghiệp, có tổng diện tích 136 ha, có giá trị bằng 1,2 lần cấy lúa bình thường. Đặc biệt, sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn, nhất là các mô hình rau, củ, quả, cây ăn quả theo tiêu chuẩn nông sản sạch đã được hình thành và từng bước mở rộng. Toàn tỉnh xây dựng được 55 mô hình, với tổng diện tích 578 ha, trong đó diện tích trồng rau, củ, quả và nấm 85 ha. Đã có 5 cơ sở sản xuất nông nghiệp sạch đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị Vinmart của Tập đoàn Vingroup…

Năm 2018, nhiệm vụ của ngành NN & PTNT rất lớn, mục tiêu cần đạt 7.758,4 tỷ đồng về giá trị sản xuất. Vấn đề chính là sản xuất nông nghiệp của tỉnh vừa trải qua một năm đầy khó khăn, biến động. Đặc biệt, tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp. Vậy ngành nông nghiệp sẽ làm gì để đạt được mục tiêu tăng trưởng dương 1,5% trong năm 2018?

Ông Nguyễn Quốc Đạt cho biết: Ngành đã đề ra các giải pháp cụ thể, nhằm phát huy tối đa lợi thế để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng. Cụ thể, ngành NN & PTNT đã có những giải pháp sát với từng lĩnh vực sản xuất. Trong trồng trọt, diện tích lúa bố trí phù hợp các giống cho từng vụ sản xuất, chọn từ 3 - 5 giống (lúa lai, lúa chất lượng) có khả năng cho năng suất cao, chất lượng tốt, chống chịu một số đối tượng sâu bệnh, đặc biệt là bệnh bạc lá. Tăng cường đưa cơ giới vào đồng ruộng từ khâu gieo cấy đến thu hoạch.

Cùng với đó, hình thành các mô hình liên kết với doanh nghiệp sản xuất lúa chất lượng, lúa giống giúp nâng cao giá trị. Đồng thời, chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất sản phẩm chất lượng cao, an toàn vệ sinh thực phẩm; khuyến khích các hộ nông dân tham gia sản xuất theo chuỗi để nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất nông nghiệp. Trong năm, phấn đấu thành lập các HTX, tổ hợp có quy mô sản xuất từ 3 ha trở lên; mỗi xã có 10 ha trở lên sản xuất nông nghiệp sạch làm vệ tinh cho các doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, tổng diện tích 900 ha, phấn đấu giá trị sản xuất đạt 1 tỷ đồng/ha/năm…

Đối với chăn nuôi, vốn được coi là mũi nhọn được tập trung đẩy mạnh thực hiện Đề án phát triển chăn nuôi bò sữa, phấn đấu tổng đàn bò sữa đạt 5.000 con. Song song với đó, ngành NN & PTNT chủ động tham mưu với UBND tỉnh có các cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển chăn nuôi lợn và các con nuôi có giá trị kinh tế cao; tăng cường xúc tiến thương mại, tìm kiếm thị trường; tiếp tục kêu gọi doanh nghiệp có tiềm lực đầu tư xây dựng nhà máy giết mổ gia súc, gia cầm tập trung, gắn với chế biến và chăn nuôi theo chuỗi nhằm nâng cao hiệu quả, nhất là chăn nuôi lợn.

Từ đó, khuyến khích người dân mở rộng phát triển chăn nuôi theo hướng bền vững, riêng đàn lợn duy trì tổng đàn khoảng 500 nghìn con, đàn gia cầm 6 triệu con. Phấn đấu sản lượng thịt hơi xuất chuồng năm 2018 đạt gần 82.500 tấn. Cùng với chăn nuôi, lĩnh vực thủy sản sẽ phát triển và khai thác hiệu quả các khu nuôi trồng thủy sản tập trung, đẩy mạnh áp dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất; phát triển mạnh các loại con nuôi cho năng suất, giá trị cao, như: trắm cỏ, trắm đen, chép lai, cá lăng, cá rô phi lai… bảo đảm sản lượng thủy sản đạt hơn 24 nghìn tấn.

Để phục vụ phát triển sản xuất nông nghiệp, năm 2018 ngành NN & PTNT đã chỉ đạo các đơn vị kỹ thuật thực hiện tốt công tác thủy lợi đáp ứng yêu cầu sản xuất và phòng chống thiên tai; tập huấn, hướng dẫn, xây dựng các mô hình sản xuất mới từ đó nhân ra diện rộng cả trong trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản. Đặc biệt, ngành tích cực phối hợp với các địa phương nâng cao vai trò, chất lượng hoạt động của HTXDVNN cả trong các khâu dịch vụ thiết yếu và thỏa thuận, tạo chỗ dựa cho nông dân yên tâm đầu tư sản xuất…

Sau một năm khó khăn, năm 2018, sản xuất nông nghiệp được kỳ vọng sẽ có bước đột phá mới. Tin rằng, với những giải pháp, hướng đi cụ thể đã được ngành NN&PTNT đề ra, sẽ mang đến những thắng lợi mới, giúp hoàn thành được mục tiêu tăng trưởng của năm và tạo đà phát triển cho những năm tiếp theo.

Mạnh Hùng