Theo Sở KH&CN, thời gian qua, có nhiều doanh nghiệp ở tỉnh ta tiến hành đăng ký bảo hộ và khai thác giá trị của các đối tượng sở hữu công nghiệp, nhưng so với thực tế, số lượng các doanh nghiệp đăng ký còn thấp. Con số thống kê cho thấy, từ năm 1997 đến nay, chỉ có 318 đơn đăng ký sở hữu trí tuệ từ các đơn vị kinh doanh, trong số này có 235 văn bằng bảo hộ. 

Nghề dệt lụa Nha Xá, xã Mộc Nam (Duy Tiên). Ảnh: Thế Tuân

Ông Dương Ngọc Quỳnh, Phó Giám đốc Sở KH&CN cho rằng: Vấn đề nằm ở nhận thức của các doanh nghiệp đối với sở hữu trí tuệ. Nhiều chủ doanh nghiệp còn chưa nắm vững ý nghĩa và nội dung của cơ chế bảo hộ sở hữu trí tuệ, còn thờ ơ đối với sở hữu trí tuệ vì cho rằng, sản phẩm không xuất khẩu, chỉ bán trên thị trường trong tỉnh nên không cần đăng ký nhãn hiệu.

Ông Quỳnh cũng khẳng định: Chức năng chủ yếu của việc đăng ký nhãn hiệu nhằm bảo vệ hợp pháp công việc kinh doanh của doanh nghiệp. Sở hữu trí tuệ hỗ trợ phát triển nền tảng khách hàng cho một doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp của bạn có thương hiệu, đối thủ sẽ không thể sử dụng nhãn hiệu của bạn để tạo nên sự nhầm lẫn thương hiệu hoặc làm lợi nhuận từ nhãn hiệu của bạn.

Đây là lợi thế rất lớn để nâng cao sức cạnh tranh. Một nhãn hiệu đã được đăng ký bảo hộ sẽ thiết lập được chiến lược kinh doanh sáng tạo, đổi mới. Logo sản phẩm như là một dấu hiệu trực quan đại diện cho hàng hóa hoặc dịch vụ mà doanh nghiệp cung ứng. Những doanh nghiệp thành công có thể đạt được sự nhận dạng thương hiệu một cách hoàn hảo chỉ bằng logo hay slogan, ví dụ như: Sony, Samsung, Nike…

Trên thực tế, phần lớn các doanh nghiệp đều quan tâm và muốn có thương hiệu cho mình. Có nhiều doanh nghiệp, hiệp hội sản xuất kinh doanh tập thể ở tỉnh ta đã nhận thức được điều này và bắt tay vào xây dựng, khai thác thương hiệu cho sản phẩm khá hiệu quả, góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển. Nhãn hiệu thêu ren Thanh Hà là một ví dụ. Kể từ khi được đăng ký nhãn hiệu, sản phẩm thêu ren Thanh Hà có thêm nhiều cơ hội vươn ra thị trường nước ngoài.

Ông Nguyễn Hữu Thướng - thợ giỏi về thêu ren ở xã Thanh Hà (Thanh Liêm) khẳng định: Sản phẩm thêu ren ở Thanh Hà được xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới (Mỹ, Nhật Bản, Pháp, Hàn Quốc…). Tại thị trường Việt Nam, các sản phẩm như chăn, ga, gối, đệm, túi, khăn bàn vẫn luôn đáp ứng tốt nhu cầu của người tiêu dùng trong nước.

Mấy năm trở lại đây, sản phẩm thêu ren của làng nghề đang chịu ảnh hưởng lớn do suy thoái kinh tế thế giới, sản lượng xuất khẩu giảm. Nhưng do thương hiệu thêu ren Thanh Hà đã được vun đắp từ làng nghề truyền thống, nên các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thêu ren đã mạnh dạn đầu tư trang thiết bị phục vụ sản xuất, từng bước mở rộng thị phần.

Năm 2017, tổng sản phẩm thêu ren các loại ở Thanh Liêm đạt 2,6 triệu bộ, tăng 1,6% so với cùng kỳ 2016. Đây là kết quả tích cực, đáng mừng trong điều kiện sản phẩm thêu ren Thanh Hà đang chịu sự cạnh tranh lớn với các sản phẩm khác trên thị trường.

Gốm Quyết Thành (Kim Bảng) đã được bảo hộ về mặt sở hữu trí tuệ bằng nhãn hiệu sản phẩm. Ảnh: Khương Doanh

Mong muốn tạo dựng được hình ảnh tốt trên thị trường, nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ tự thiết kế logo riêng, nhưng không đăng ký sở hữu trí tuệ.

Chia sẻ với chúng tôi, đại diện một số doanh nghiệp cho rằng, do còn nhiều khó khăn, bị tác động bởi nhiều yếu tố nên doanh nghiệp chưa đầu tư đăng ký xây dựng thương hiệu. Một trong những yếu tố chính là nguồn nội lực còn hạn chế, doanh nghiệp chưa sẵn lòng cho một chiến lược phát triển dài hơi.

Nhiều đơn vị hiểu rõ giá trị của nhãn hiệu sản phẩm, thương hiệu doanh nghiệp, nhưng từ nhận thức đến thực hiện còn khoảng cách khá xa. Vì, để có thương hiệu, doanh nghiệp không chỉ cần tiềm lực tài chính, mà đòi hỏi cần có sự đầu tư lớn cả về mặt chuyên môn cũng như chi phí quảng bá, truyền thông.

Ông Vũ Văn Bằng - đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng chia sẻ: Thách thức lớn nhất khi xây dựng thương hiệu doanh nghiệp và nhãn hiệu dịch vụ chính là nguồn lực tài chính. Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, phần lớn vốn đã đầu tư cho hoạt động kinh doanh, chi phí cho quảng bá hình ảnh chỉ chiếm một phần nhỏ trong vốn đầu tư. Chúng tôi đã xác định hai mục tiêu, tạo được nguồn vốn lớn và xây dựng thương hiệu để khẳng định tên tuổi của mình trên thị trường. Nhưng thực tế lúc này, đơn vị chỉ có thể thực hiện được mục tiêu thứ nhất. Nghĩa là, việc tạo dựng thương hiệu cho doanh nghiệp chưa thể tiến hành ngay.

Trao đổi về vấn đề xây dựng, bảo hộ, quản lý và khai thác nhãn hiệu với đại diện các doanh nghiệp và đại diện các hội, hiệp hội quản lý nhãn hiệu tập thể ở tỉnh ta, ông Nguyễn Văn Bảy, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN) cho rằng: Có được nhãn hiệu sản phẩm, doanh nghiệp sẽ thuận lợi trong việc tạo dựng thương hiệu. Nhãn hiệu giữ vai trò quan trọng trong các chiến lược định vị thương hiệu và marketing của doanh nghiệp, góp phần khẳng định hình ảnh của doanh nghiệp trong mắt người tiêu dùng…

Để xây dựng nhãn hiệu, doanh nghiệp phải nắm chắc được các vấn đề pháp lý cơ bản của nhãn hiệu, cũng như những vấn đề liên quan đến xây dựng, quản lý và khai thác nhãn hiệu một cách đầy đủ. Muốn đi đến thành công, doanh nghiệp phải định vị được thương hiệu của mình một cách rõ ràng, phải nỗ lực trong việc hoàn thiện sản phẩm và chăm sóc khách hàng…

Xét về mặt giá trị, thương hiệu doanh nghiệp và nhãn hiệu sản phẩm là một phần tài sản quan trọng của doanh nghiệp. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, được bảo hộ về mặt sở hữu trí tuệ đối với doanh nghiệp là yêu cầu thiết yếu. Để thành công, doanh nghiệp không thể xem nhẹ vấn đề này.

Bích Huệ